Zimowa aplikacja piany PUR – jak przygotować budowę, sprzęt i materiał, żeby uniknąć odspojeń i spadku wydajności?

W branży izolacji natryskowych zima nie wybacza drogi na skróty. Wykonawcy, którzy latem pracują „na pamięć”, w sezonie chłodnym częściej obserwują objawy przypominające problemy z chemią. Piana natryskowa rośnie nierówno, pojawia się skurcz, spada przyczepność, a miejscami materiał potrafi się odspoić.

Najczęściej nie wynika to jednak z jakości produktu, lecz z kluczowych parametrów procesu – warunków na budowie (temperatury i wilgotności) oraz właściwego przygotowania surowca i sprzętu.

Niniejszy artykuł, przygotowany na bazie rozmowy ekspertów ASTECO® – Jana Moksika i Tomasza Trzaskowskiego, porządkuje kluczowe zasady zimowej aplikacji piany poliuretanowej. Jeśli wykonujesz ocieplenie poddasza pianą, izolujesz strop, halę lub fundamenty metodą natrysku, w tym materiale poznasz procedury i porady, które realnie stabilizują jakość Twojej pracy i ograniczą ryzyko reklamacji.

Dlaczego zimą piana PUR może sprawiać problemy mimo dobrego sprzętu?

W natrysku piany PUR reakcja chemiczna zachodzi szybko i dynamicznie, ale jednocześnie jest bardzo wrażliwa na warunki aplikacji. Dlatego zimą – nawet przy sprawnym reaktorze i poprawnie ustawionych parametrach, częściej pojawiają się typowe problemy. W praktyce w sezonie chłodnym nakładają się na siebie cztery czynniki, które potrafią obniżyć jakość natrysku.

Trzy temperatury, które musisz kontrolować na budowie

W praktyce zimowa aplikacja piany poliuretanowej sprowadza się do pilnowania trzech temperatur:

• 1 Temperatura otoczenia (powietrza w pomieszczeniu)
• 2 Temperatura podłoża (membrana, deskowanie, mur, płyta itp.)
• 3 Temperatura surowców (komponent A i B w beczkach/obiegu)

Najwięcej problemów powoduje niedoszacowanie temperatury podłoża. Nawet jeśli na poddaszu „da się pracować”, elementy konstrukcji mogą być nadal zimne.

Gdy natryskujesz pianę na zimne podłoże, materiał może nie osiągnąć prawidłowego wzrostu, a cała warstwa izolacji przestaje być powtarzalna. W takich warunkach częściej pojawia się także skurcz, rośnie ryzyko odspojenia, a przy dużej różnicy temperatur między surowcem a podłożem może dojść do kondensacji. Powstający wtedy niewidoczny „film wodny” na powierzchni skutecznie osłabia przyczepność i utrudnia prawidłowe związanie piany z podłożem.

„

Zimą szczególnie skrupulatnie kontrolujemy temperaturę i wilgotność, ponieważ w natrysku piany kluczowe są trzy parametry: temperatura otoczenia, temperatura podłoża oraz temperatura surowców.

JM

Jan Moksik, ASTECO®

Wilgotność – parametr, który zimą najczęściej decyduje o powodzeniu natrysku

W sezonie chłodnym wilgotność jest jednym z głównych czynników, które potrafią „zepsuć” nawet dobrze przygotowaną realizację. Dlatego kontrola powinna obejmować dwa obszary: podłoże oraz powietrze w pomieszczeniu.

Istotny jest też sposób dogrzewania obiektu. Nagrzewnice gazowe (propan–butan) wytwarzają wilgoć w procesie spalania, dlatego w wielu przypadkach mogą pogarszać warunki aplikacji i nie są korzystnym rozwiązaniem przy natrysku piany PUR zimą.

Wilgotność to parametr, który zimą kontrolujemy szczególnie dokładnie, zarówno w podłożu, jak i w powietrzu. Jeśli wilgotność względna w pomieszczeniu przekracza około 60%, rośnie ryzyko kondensacji i problemów z przyczepnością, dlatego tak ważny jest właściwy sposób dogrzewania i pomiary na budowie.

JM

Jan Moksik, ASTECO®

Szybka checklista zimowej aplikacji piany PUR (warunki i przygotowanie)

Zimowa aplikacja piany PUR wymaga podejścia procesowego. Po pierwsze weryfikacja warunków na budowie. Potem przygotowanie surowca i dopiero start natrysku. W praktyce kilka krótkich pomiarów i prostych czynności wykonanych „na wejściu” pozwala uniknąć większości problemów typowych dla sezonu chłodnego – od słabego wzrostu i skurczu po odspojenia. Tę kontrolę ułatwia szybka checklista warunków i przygotowania.

Podczas natrysku piany nie obowiązują stałe, uniwersalne ustawienia robocze. Operator powinien każdorazowo oceniać sposób zachowania się piany w trakcie aplikacji i na tej podstawie korygować parametry procesu natrysku, w szczególności temperaturę grzałek oraz ciśnienie robocze.

TT

Tomasz Trzaskowski, ASTECO®

Przygotowanie surowca w beczkach – właściwa lepkość i stabilne dozowanie 1:1

Zimą start na budowie często wygląda podobnie: przyjeżdżasz na inwestycję, a beczki mają temperaturę zbliżoną do otoczenia. Gdy na zewnątrz jest kilka stopni, surowiec potrafi mieć 2–5°C. To w praktyce oznacza jedno – materiał jest wyraźnie gęstszy, trudniej go ustabilizować w obiegu i znacznie łatwiej o wahania parametrów na początku pracy.

Dlatego dogrzewanie surowców nie powinno być traktowane jako „konieczny rytuał”, tylko jako element kontroli procesu. Jego celem jest uzyskanie takich warunków, aby układ pracował równo: z wyrównaną lepkością komponentów i stabilnym dozowaniem.

Grzejemy materiał po to, żeby wyrównać lepkość i uzyskać precyzyjne dozowanie 1:1. Wtedy dopiero mamy najlepszą wydajność i najlepiej przetworzony materiał na budowie.

Tomasz Trzaskowski, ASTECO®

W praktyce chodzi o trzy rzeczy: wyrównanie lepkości komponentu A i B, utrzymanie równych proporcji 1:1 w dozowaniu oraz zapewnienie powtarzalnej jakości i wydajności piany pur w całej realizacji. W rozmowie ekspertów ASTECO® jako orientacyjny zakres temperatury surowca w beczkach wskazano ok. 25–28°C – to poziom, który pozwala pracować stabilnie, bez ryzyka wynikającego z niepotrzebnego przegrzewania materiału.

Mieszanie poliolu (komponent B) – najczęściej pomijany krok, który „robi” jakość i wydajność

Komponent B (poliol) to mieszanka wielu składników. Naturalnym zjawiskiem jest segmentacja, która polega na tym, że gęstsze frakcje opadają na dno beczki, lżejsze pozostają wyżej. Jeśli uruchomisz pompę bez mieszania, układ zacznie zaciągać najcięższy materiał z dna. W związku z tym, od pierwszych minut aplikacja izolacji pur może być niestabilna.

W praktyce mieszanie powinno towarzyszyć również przygotowaniu i „prime’owaniu” układu, bo zimny materiał jest wyraźnie gęstszy i wymaga intensywniejszej pracy mieszadła.

Uwaga na „szybkie dogrzanie” mocną maszyną

Nowoczesne agregaty do pian pur potrafią bardzo szybko podnieść temperaturę w obiegu. To wygodne, ale bywa zdradliwe. Możesz mieć właściwą temperaturę na wskaźniku zanim surowiec będzie jednorodny w całej beczce. Efekt to pozornie poprawne parametry, a w praktyce wahania jakości w trakcie natrysku pianą pur.

Zimą liczy się nie tylko temperatura, ale też:

• Czas na wyrównanie temperatury w objętości surowca,
• Rzetelne mieszanie poliolu (ważne aby mieszadło było profesjonalne i odpowiednie do lepkości surowca),
• Stabilizacja pracy układu.

Mocny agregat potrafi szybko dogrzać materiał w obiegu, ale to nie znaczy, że surowiec jest już przygotowany. Jeśli poliol nie są jednorodne w całej beczce, na wskaźniku może być ‘idealnie’, a w natrysku zaczynają się wahania. Zimą kluczowe są czas na wyrównanie temperatury, porządne mieszanie i dopiero potem stabilna praca układu.

Tomasz Trzaskowski, ASTECO®

Izocyjanian (komponent A) – trzymaj z dala od wilgoci

W rozmowie ekspertów ASTECO® mocno wybrzmiewa praktyczna uwaga, która zimą nabiera szczególnego znaczenia. Dotyczy ona tego, że izocyjanian (komponent A) jest wyjątkowo wrażliwy na wilgoć. Kontakt z wodą (także tą obecna w powietrzu) może prowadzić do niepożądanych zjawisk w materiale, włącznie z krystalizacją, a w konsekwencji do problemów z podawaniem, stabilnością pracy układu i jakością natrysku.

Z tego powodu w sezonie chłodnym kluczowe stają się elementy, które latem bywają traktowane drugoplanowo. Po pierwsze, warto bezwzględnie dbać o szczelność połączeń w całym układzie materiałowym, bo nawet drobna nieszczelność zwiększa ryzyko zasysania wilgoci. Po drugie, istotna jest regularna konserwacja, czyli czyste, zabezpieczone i prawidłowo skręcone gwinty, przegląd uszczelnień oraz bieżący serwis elementów pracujących pod obciążeniem. Po trzecie, należy konsekwentnie minimalizować ryzyko dostania się wilgoci do linii, zarówno podczas pracy, jak i w trakcie czynności serwisowych. Dlatego tak ważny jest osuszacz wilgoci stosowany na beczce izocyjanianu który nie pozwala migrować wilgoci z powietrza do beczki.

To właśnie te „detale” często decydują o ciągłości pracy zimą. Zaniedbane nie zawsze dadzą o sobie znać w cieplejszych miesiącach, ale w niskich temperaturach potrafią zatrzymać aplikację, zwiększyć straty materiałowe i wygenerować kosztowne przestoje.

Skuteczna izolacja natryskowa – pośpiech przegrywa z dobrą praktyką aplikacji piany PUR

Jeśli chcesz mieć powtarzalną jakość izolacji natryskowej pianą PUR zimą, mierz, stabilizuj warunki i przygotuj surowiec zanim uruchomisz natrysk. Najczęstsze problemy (skurcz, słaby wzrost, odspojenia) zwykle nie wynikają z „gorszej chemii”, tylko z niekontrolowanej temperatury podłoża, zbyt wysokiej wilgotności i niewłaściwie przygotowanych komponentów.

Na blogu ASTECO® będziemy regularnie publikować kolejne materiały o aplikacji pian PUR, typowych błędach i dobrych praktykach. Warto wracać po aktualizacje, wskazówki i komentarze naszych ekspertów.